مناظره استاد و شاگرد
نجف آزادبخت یکی از بزرگترین شاعران لک زبان است . بی شک نجف هم به فارسی و هم لکی اشعار بسیاری سروده است اما شوربختانه حجم بزرگی از آنها به دست ما امروزیان نرسیده و این مقدار اشعار نیز به واسطه ی زحمات طاقت فرسای شادروان اسفندیار غضنفری جمع آوری شده است. نجف استاد ترکه میر بوده است و مناظره معروف استاد و شاگرد حاصل این پیوند مبارک استاد و شاگردی بوده است
چون استاد او را حاوی استعداد ادبی یافته به تربیتش همت گمارده چنانکه هماهنگ با استاد خویش شعر سروده است :
نجف: (۱)
شا بهرامه وه ، شا بهرامه وه تن ها واو کسوت شابهرامه وه
قلبم بی تاراج دلا رامه وه ژه تمنای لیل سو تا شامه وه
یادگاری لیل ها وه لامه وه
ترکه میر:
میرزام تیر خار ، میرزام تیر خار تن زده ی زحمت مودای تیر خار
دل وه بند سخت هجران گرفتار ژه تمنای لیل ،ژه سو تا ایوار
ها وه لامه وه یادگاری یار
(۲)
نجف:
جا کرده ن نه دل جا کرده ن نه دل قلاده ی مهرش جا کرده ن نه دل
شوخی پروانه ، شیدایی بلبل تمنای پای شمع ، انتظاری گل
مرخ دل بنه ن شو وه رامه وه یادگاری لیل ها وه لامه وه
ترکه میر:
قلاده ی مهری ،قلاده ی مهری بنه ن نه قلبم قلاده ی مهری
حسرتم یه سه ساتی کم سیری مشمارم خالان حی آسا جیری
ها وه لامه وه یادگاری لیل
(۳)
نجف:
زلیخای ثانی زلیخای ثانی شیرین ارمن زلیخای ثانی
رخسارچوی حوران روضه ی رضوانی ممانش قنیل غنچه ربانی
فم چشمه ی حیات آو زنگانی ممانش فرزه وه روی جامه وه
یادگاری لیل ها وه لامه وه
ترکه میر:
زلیخای وری، زلیخای وری شیرین ارمن ، زلیخای وری
فم چشمه ی حیات آو کوثری رخسارش چوی حور سلسله پری
ممانش قنیل غنچه ی دست افشار ها وه لامه وه یادگاری یار
(۴)
نجف:
شو ناله م برزه ، شو ناله م برزه چوی قیس نه روی کوه شو ناله م برزه
آهنگ ناله م پخش نه روی ارضه حالتم تلخه سوتنم فرضه
هویچ نتیام وه تنگ طعنه ی عامه وه یادگاری لیل ها وه لامه وه
ترکه میر:
چوی نی نه کاوان، ناله م دیاری شو تا سو نه فکر زایله و زاری
ناله م پری یار دنان مرواری نقش چین رخسار گونا گلناری
هویچ نتیام وه تنگ طعنه ی روزگار ها وه لامه وه یادگاری یار
(۵)
ترکه میر:
شیرین نگارن ، شیرین نگارن بو جبین زرجام شیرین نگارن
چاوانش نرگس نیمه خمارن حاجبان دو قوس قضا قهارن
تا صنع انگشت کام صنعتکارن
نجف:
شیرین عرعرن ، شیرین عرعرن بالاش سول صاف سوای عرعرن
چاوان چوی نرگس نیم خفته ترن حاجبان دو قوس قضا پروره ن
تا صنع انگشت کام صنعتگرن
(۶)
ترکه میر:
سرمه ساکرده ، سرمه سا کرده دو دیده ش هنی سرمه سا کرده
شوخ و شورانگیز مست می چرده چوی چاو آهو چریده چرده
یا چوی بریقه برق بهارن تا صنع انگشت کام صنعتکارن
نجف:
سرمه سا رشته سرمه سا رشته دو دیده ش هنی سرمه سا رشته
شوخ شو رانگیز مست می چشته چوی چاو آهو چریده دشته
یا چاو شنقار پی شکار گشته چاوانش ژه برق لامع برترن
تا صنع انگشت کام صنعتگرن
(۷)
ترکه میر :
سپای قضا خو سپای قضا خو کوتانی داران سپای قضا خو
فاق زرنشان سودای مشکو بو سوهانی آو دار دشنه زهرآلو
مر تیژی تیژ بال طیران تن خو و هیبت میدان قضاشان خواران
نجف:
سپای قضا خر سپای قضا خر کوتانی داران سپای قضا خر
سوهانی آو دار موره خارا بر مر تیژ ی بال طیران بال در
وه هیبت میدان قضاشان خوارن تا صنع انگشت کام صنعتکارن
(۸)
صاف یمینی صاف یمینی عجو مدیوه ن صاف یمینی
فرحبخش نه ترز نقش جام چینی چوی شمع مدرخشو په ی شو نشینی
صرافان دهر په یش ماچان بینی شوق او ژه شوق رعد و برق سره ن
تا صنع انگشت کام صنعتگرن
نجف:
قدرت رژیده قدرت رژیده عجو مدیوه ن قدرت رژیده
سد آسا سنود مابین دیده صنعتگر دست حسرت گزیده
تا صنع نقاش نقشش کشیده چه خاص مدرخشو شیرین طیارن
تا صنع انگشت کام صنعتکارن
(۹)
ترکه میر:
طاووس ساپر طاووس ساپر دو دسته کلاف طاووس ساپر
والله مر سوتویل سر تویل شومر پیچانه نه دور دایره ی قمر
چاوان شوخش نه آهو سرن تا صنع انگشت کام صنعتگرن
نجف:
عنبر بو مشکین عنبر بو مشکین دو دسته کلاف عنبر بو مشکین
سیای قطرانی سودای چین چین چوی حلقه ی کمند بهرام چوبین
یا بال بیداق قطرانی رنگین پرچین جبین قرص قمرن
تا صنع انگشت کام صنعتکارن
(۱۰)
ترکه میر:
کان بدخشان ، کان بدخشان لو لعل نوشین کان بدخشان
حصار حلقه ی درج در افشان هرمز ژاو معدن وه پرویز بخشان
رخشان بی ژه شوق شعله درخشان دارا و اسکندر پریش جویاره ن
تا صنع انگشت کام صنعتکارن
نجف:
بدخشان کان خیز، بدخشان کان خیز لو لعل معدن بدخشان کان خیز
متای معتدل مایه ماهر بیز یا پره ی نی ریژ سوهانان تیز
یا لعل بازوی خسرو پرویز خراج موکب صد اسکندر ن
تا صنع انگشت کام صنعتگرن
(۱۱)
ترکه میر:
آب حیاتن ، آب حیاتن دهان سرچشمه ی آب حیاتن
روح و تن یانا مژده مماتن اسکندر پریش جویای ظلماتن
کل چوی ستاره روی سمواتن بریج برچش وینه اخترن
تا صنع انگشت کام صنعتگرن
نجف:
آب زنگانی ، آب زنگانی دهان سرچشمه آب زنگانی
نقشی ژه اوراق ارژنگ مانی عقدی ژه مروار رشته دندانی
مر ستاره قطب رشته رحمانی گا روشنی روژ گا لیل تارن
تا صنع انگشت کام صنعتکارن
(۱۲)
ترکه میر:
شیشه دویر بوینه ن شیشه دویر بوینه ن صراحی گردن شیشه دویر بوینه ن
فنجان چینی فغفور چینه ن لبالب وه ریژ کیل انگبینه ن
صاف ژه الماسه ن سفت و سنگینه ن والله درخشان وینه اخترن
تا صنع انگشت کام صنعتگرن
نجف:
مینای بلوری مینای بلوری گردن صراحی مینای بلوری
لبالب وه ریژ کیل طهوری دهان چوی فنجان چینی بلوری
صافترژه الماس سفت صیفوری دستش مریزا اوسای طیارن
تا صنع انگشت کام صنعتکارن
(۱۳)
ترکه میر:
مشمع کاری مشمع کاری خال زربه زربه مشبع کاری
طرح صورت بن سول چناری زربه زمردی زربه زنگاری
زربه سوسنی زه سر نساری خالانش ژه نقش مانی او سرن
تا صنع انگشت کام صنعتگرن
نجف:
چنی ماویه چنی ماویه چنی ازرقی چنی ماویه
چنی سوسنی زمرد آویه نیلی نیل انگیز سنبل ساویه
هم سوسن بره هم تراویه چنی گلبرگه چنی گلناره
تا صنع انگشت کام صنعتکاره
و در آخر در دو بیت طنز
ترکه میر:
یا شون پای جه یر چرده چیمانی یا لیف لا راس کاف قرآنی
نجف:
یا شون شتر نه روی برف سر یا گریساوات پای بته گاور
http://najaf11.blogfa.com
<< یک روز با هومیون >>
امین آزادبخت Amin Azadbakhti